Putok batok

Sumayaw sa initan

Kung ikaw ay isang pintor, anong larawan ang ipapakita mo sa harap ng Maykapal? Sa bawat araw na dumarating, ang ating buhay ay tila isang blangkong kambas na unti-unting pinupuno ng ating mga kilos at desisyon. Ang Diyos, sa kanyang habag at awa, ay nagbibigay ng mga kulay at liwanag, ngunit nasa ating mga kamay ang pagpili kung paano ito gagamitin upang lumikha ng isang obra.

Ang kasabihang “Nasa Diyos ang awa, nasa tao ang gawa” ay hindi lamang isang paalala kundi isang hamon, isang hamon na tuklasin ang ating kalakasan, at kahusayan. Ang awa ng Diyos ay parang hanging sumusuporta sa ating layag, ngunit tayo ang kailangang magmaneho sa dagat ng buhay. Paano makararating sa pampang kung ang isang bangka ay lulutang lamang at walang magpapagalaw? Hindi sapat ang magdasal at maghintay kailangang tayo ay kumikilos, at nagpupunyagi. Sa mga mata ng Diyos, ang pinakamagandang panalangin ay ang mga hakbang na ating ginagawa kahit mahirap, kahit natatakot, kahit hindi sigurado. Ang tanong ngayon ay, kung ang awa ng Diyos ay laging naririyan, ang gawa mo ba’y sapat na upang ito’y makamtan? Sa tuwing pipiliin mong bumangon mula sa pagkadapa, sa tuwing yayakapin mo ang hirap ng paggawa, at sa tuwing ibubuhos mo ang lahat ng iyong makakaya, ikaw ay nagiging kaparte ng plano ng Maykapal. Ang iyong mga gawa ay parang tinta na nagbibigay kahulugan sa kanyang likha.

Kaya’t sa iyong pagninilay, tanungin ang sarili. "Paano ko maisusulat ang kwento ng buhay ko sa paraang magiging karapat-dapat sa biyaya ng langit?" Tandaan, ang langit ay palaging nakatingin, ngunit ang mundong ito ay nangangailangan ng iyong tapang upang umangat. Ang kasabihan ay nagbibigay halaga na dapat tayo ay magsumikap sa bagay na nais nating makamit at samahan ng pananampalataya at tiyak ay gagabayan tayo ng Diyos sa ating paglalayag sa hamon ng buhay.

Kailan mo masasabi na ang isang bagay ay talagang para sa’yo? Sa kalawakan ng mga pangarap, sa dami ng mga mithiin at pagnanasa, paano natin malalaman kung alin ang tunay na ukol at hindi lamang bunga ng ating kapusukan? Sabi ng kasabihan, “Kung hindi ukol, hindi bubukol,” ngunit sa likod ng simpleng salitang ito, naroon ang malalim na aral ng pagtanggap, pagsisikap, at pananampalataya.

Ang bawat tao ay tila isang magsasaka. Hindi lahat ng binhing itinanim ay tutubo, sapagkat hindi lahat ng lupa ay handa. Ngunit ibig bang sabihin nito’y dapat kang huminto sa pagtatanim? Hindi. Sapagkat ang “ukol” ay hindi lamang dumarating ng kusa, ito ay pinaghahandaan, pinagtatrabahuhan, at pinagsisikapan, ngunit paano kung sa kabila ng iyong pagpupunyagi, hindi pa rin “bumukol”? Ito ang pinakamahirap tanggapin, ang katotohanang hindi lahat ng bagay ay para sa atin, ngunit dito rin matatagpuan ang ganda ng buhay. Sa bawat pagsubok, sa bawat pagkabigo, binibigyan tayo ng pagkakataon na magtanong, "Ito ba talaga ang dapat kong habulin, o may mas angkop na daan para sa akin?". Ang “hindi ukol” ay hindi nangangahulugang pagkatalo. Sa halip, ito’y paanyaya na tumingin sa ibang direksyon, magbukas ng bagong pintuan, at maghanap ng mas angkop na layunin. Ang bawat pagkabigo ay may dalang lihim na mensahe, marahil ang iyong nais ay hindi nawawala, kundi nasa ibang anyo na mas tama, mas nararapat, mas naaayon sa panahon.

Ang kasabihan ay nagsasaad na kung saan may mga bagay na hindi nagtatakdang mangyari sa atin. Kaya’t sa susunod na humarap ka sa salamin at huwag matakot na tanungin ang sarili, "Ako ba’y handang tanggapin ang hindi para sa akin, upang matuklasan ang tunay na para sa akin?" Sapagkat sa dulo ng lahat ng paghahanap, ang ukol ay kusang bubukol, at ang para sa’yo ay hindi kailanman mapupunta sa iba.

Ano ang gamot sa Inang Bayan na puno ng sugat na patuloy na bumubuka? Sa paglipas ng panahon, tila walang patid ang pagdurusang ating nararanasan. Korapsyon, krimen, at pinagbabawal na gamot, ito ang mga kanser na unti-unting nilalamon ang ating lipunan. Lumalaganap ang mga ito tulad ng mga langaw na naghahasik ng lagim sa ating mga kalsada, tahanan, at puso. Hanggang kailan tayo magbubulag-bulagan? Hanggang kailan tayo magtitiis?

Tingnan natin ang mga taong inilalagay natin sa pwesto, mga pinunong may pangakong tila ginintuang bituin ngunit laging napapako sa kawalan. Kailan natin matatanggap na ang mga inaasahan nating maghahatid ng liwanag ay siya palang humihila sa atin sa madilim na daan? Sa bawat sulok ng ating mga lansangan, ang krimen ay parang aninong laging nakaabang. Takot ang namamahay sa bawat isipan, at kaligtasan ay tila isang pangarap na kayhirap makamtan. Isa sa pinakamatitinding ugat ng kasakiman ay ang salot na pinagbabawal na gamot. Ang lason nito ay unti-unting sumasakop sa isipan ng mga kabataan, ang haligi ng ating kinabukasan. Isang sakit na hindi lamang pisikal, kundi pangkaisipan na sumisira sa pangarap, sa buhay, at sa puso ng ating bayan. Hindi lahat ay kailangang magtapos sa pagkadurog. Kailan natin titigilan ang pagtanggap na ito’y pangkaraniwan lamang? Kailan tayo kikilos upang simulan ang paghilom? Oo, ang mga sugat ng ating lipunan ay malalalim, ngunit hindi ito nangangahulugang hindi na kayang hilumin. Hindi tayo maaaring mawalan ng pag-asa sapagkat bawat hakbang, gaano man kaliit, ay may kapangyarihang magdulot ng pagbabago. Bilang isang mag-aaral ng bayan, naniniwala akong may pag-asa pa. Ang edukasyon ang aking sandata, ang aking gamot para sa sugat ng Inang Bayan. Sa bawat aral na aking natutunan, sa bawat kaalamang aking nahuhubog, binibigyan ko ang sarili ko ng lakas upang makatulong sa paghilom ng mga sugat na ito. Ang laban ay hindi madali, ngunit hindi rin ito isang pangarap lamang.

Mga kapwa ko mamamayan, tayo ang sagot sa ating tanong. Ang paggaling ng ating bayan ay nagsisimula sa ating pagkilos, sa ating kamalayan, at sa ating pagkakaisa. Ang kanser ng lipunan ay hindi man ganap na maglalaho sa isang iglap, ngunit sa bawat araw na tayo’y lumalaban, unti-unti itong mababawasan at, balang araw, mawawala na ang sugat sa puso ng ating Inang bayan.

"Anak, huwag mong gawing biro ang buhay." Ito ay may salita na minsan ay nasabi ng ating mga magulang bilang paalala na ang buhay ay hindi laro. Ang buhay ay tila isang mahirap na laban na puno ng mga pagsubok at kalungkutan. Maraming pagkakataon na ang bawat hakbang na tinatahak natin ay puno ng hirap, at ang ating mga desisyon ay may bigat na dapat pag-isipan. Habang binabaybay natin ang landas ng buhay, may mga pagkakataong tayo’y naliligaw at nadadarama natin ang kalungkutan ng mga magulang na umaasa sa atin. Ang bawat desisyon na ginagawa natin ay may mga epekto na hindi lamang para sa ating sarili, kundi pati na rin sa ating mga nagmamahal sa atin.

Bawat magulang, may dalang pangarap at pag-asa para sa kanilang anak. Ang awit na “Anak” ni Freddie Aguilar ay nagpapakita ng masalimuot na relasyon ng magulang at anak, isang pagmamahal na puno ng sakripisyo at pag-aalala. Sa kanyang kanta ipinapakita ni Aguilar ang matinding pagmamahal ng magulang, ang pangarap nilang makakita ng anak na magtagumpay sa buhay, at ang matinding sakit na dulot ng mga maling hakbang na tinahak ng anak. Ang awit ay nagsisilibing salamin sa mga magulang na hindi maiwasang manghinayang kapag ang kanilang mga anak ay naliligaw ng landas. Ipinapakita ng kanta ang hirap ng isang magulang na nag-alay ng buong buhay para sa kanyang anak, ngunit nabalot ng pagdududa at panghihinayang sa mga desisyon ng kanyang anak na nagiging sanhi ng pait ng pagluha. “Anak, huwag mong gawing biro ang buhay,” isang paalala ng magulang na tila nagsasabi na ang bawat hakbang na gagawin mo ay may kasamang pananagutan. Sa mga malalim na kataga, napagtanto ko na ang buhay ay puno ng pag-aalala at sakripisyo, hindi lamang ng magulang, kundi pati na rin ng anak. Ang bawat hakbang na tinatahak natin ay may mga hindi inaasahang kahihinatnan na ating mararanasan. Bilang isang anak, natutunan ko na hindi lamang ang aking sariling buhay ang dapat kong isaalang-alang, kundi pati ang mga pangarap ng aking magulang na umaasa sa akin. “Huwag mong gawing biro ang buhay,” isang gabay na nagsasabing ang bawat desisyon ko ay may malaking epekto sa kanila, at sa mga taong nagmamahal sa akin. Ang awit na “Anak” ni Freddie Aguilar ay isang malalim na pagmumuni na nagsisilbing paalala na ang buhay ay hindi isang laro. Ang bawat magulang ay may pangarap para sa kanilang anak, isang pangarap na nagsisilbing liwanag sa mga madidilim na oras. Ngunit, may mga pagkakataon na ang anak ay nawawala sa landas, at ang magulang ay napipilitang tanggapin ang sakit na dulot ng hindi pagkakaroon ng tamang direksyon. Ang awit ay isang paalala na, bagamat puno ng paghihirap ang buhay, ang pagmamahal ng magulang ay hindi matitinag at patuloy na maghihintay sa anak upang magtagumpay at magbago.

Sa pagtatapos ng awit, natutunan ko na ang buhay ay hindi dapat gawing biro, at ang bawat hakbang na tinatahak ko ay may kasamang responsibilidad, hindi lamang para sa aking sarili kundi para rin sa aking magulang na nagmamahal sa akin. Ang “Anak” ay isang kanta na nagbibigay paalala na hindi lamang tayo ang naglalakbay sa buhay, kundi pati ang ating magulang na patuloy na umaasa at nagmamahal sa atin, anuman ang ating mga pagkakamali. Sa bawat patak ng luha ng magulang, naroroon ang pangarap na sana magtagumpay tayo at matutunan ang tunay na kahulugan ng buhay. Ngunit hindi natin dapat kalimutan na ang ating mga magulang ay may buhay din na sinimulan, may mga pangarap at laban na tinahak din nila noong sila’y bata pa. Ang mga sakripisyo nila ay nagmumula sa kanilang sariling mga karanasan at pangarap, at sa ating tagumpay, nakikita nila ang pag-asa na ang kanilang buhay ay may kahulugan, sa pamamagitan ng ating tagumpay, nabubuhay muli ang kanilang mga pangarap.